Web sitemize hoşgeldiniz, 12 Ağustos 2022
Tarih Bilimi
Anasayfa » Selçuklu Tarihi » Selçuklu Ailesinin Kökeni ve Tarih Sahnesine Çıkışı

Selçuklu Ailesinin Kökeni ve Tarih Sahnesine Çıkışı

Türkler tarih boyunca yayıldıkları sahalarda çeşitli devletler kurmuşlardır. İsimleri birbirinden farklı olmasına rağmen bu devletler bir devamlılık göstererek bugüne kadar gelmiştir. Millî tarihimiz bakımından bu devletlerin en önemlilerinden biri şüphesiz Büyük Selçuklu Devleti’dir.

Oğuz Boyları Listesi

Oğuz Boyları Listesi

Oğuzlar, X. yüzyılda Sır–Derya (Seyhun) ile Hazar Denizi’nin doğusu ve Aral Gölü arasındaki bölgede yaşıyorlardı. Bu sırada Oğuzlar, Üç–ok ve Boz–ok diye iki kol halinde teşkilatlanmıştı.

24 Oğuz boyu bulunmaktadır. Selçuklular bu yirmi dört Oğuz kabilesinden Üç–ok kolunun Kınık boyuna mensupturlar. Kınık boyu da Oğuzlar arasında Sır–Derya suyunun ağzına yakın bir yerde oturmakta idi.

  1. yüzyılın başında Oğuz devletini ”Yabgu” unvanı taşıyan bir hükümdar idare etmekteydi. Selçuklu ailesinin atası olan Temir–Yalığ (Demir yaylı) lakaplı Dukak, bu Oğuz devletinde bir askerî ve siyasî mevkie sahipti.

Bir müddet sonra Dukak’ın ölümünün ardından, oğlu Selçuk, üstün özellikleri ile dikkati çekmiş ve Yabgu tarafından genç yaşta ”Sü-başı / Sübaşı” (Ordu kumandanı) tayin edilmişti. Yabgu, gün geçtikçe devlet içinde nüfuzu artan Selçuk’u kıskanıyordu. Bunda Yabgu’nun hatununun tahriki de rol oynamıştı.

Selçuk ise öldürülmekten korkarak kabilesi, yakın adamları ve sürüleri ile bulundukları Yengi–Kent bölgesinden ayrılmış, İslâm ülkeleriyle, Türk ülkelerinin birleştiği bir uc (suğûr) şehri olan Cend havalisine gelmişti (tahminen X. yüzyılın son çeyreği (h.350/ m.961). Ancak araştırmalarda Selçuk’un Cend’e gelişinin Oğuz Yabgu Devleti’nin Kıpçaklar tarafından yıkılması ile ilgili bulunduğu ileri sürüldüğü gibi, bu göçün başlıca sebebinin yer darlığı ve otlak yetersizliğinden olduğu da belirtilmiştir.

Bu sıralarda İslâm dîni Türk kitleleri arasında süratle yayılmaktaydı. Selçuk, Cend’de yanındakiler ile birlikte Türk inanışlarına yakınlığı ve siyasî geleceğinin parlaklığı dolayısıyla İslâm dinini kabul etti. Bundan sonra Selçuk, Oğuz Yabgusu’nun Cend’deki Müslümanlardan aldığı yıllık verginin ödenmesine “kâfirlere haraç verilmeyeceğini söyleyerek” engel oldu ve vergiyi almaya gelen memurları kovdu. Daha sonra da Yabgu tarafından gönderilen kuvvetlerle çarpıştı.

Selçuk bu bölgede kolaylıkla tutundu ve Yabgu’nun hâkimiyetine son vererek Cend’de müstakil bir beylik kurdu. Selçuk Bey bundan sonra “el Melikü’l–Gazi” diye anılmaya başlandı.7 Daha sonra Beylâc ve Beruket şehirlerini de fetheden Selçuk Bey, giriştiği cihâd hareketi sonucunda çeşitli ülkelerden çok sayıda Türk onun emri altına girmek için Cend’e akın etmesiyle daha güçlü hale geldi.

Selçuklular’ın varlıklarının ilk safhasında çevrede ikisi Türk olmak üzere üç büyük Müslüman devlet vardı. Bunlardan birincisi Mâverâünnehr ve Türkistan bölgesinde kurulmuş bir Türk devleti olan Karahanlılar (840–1212) idi. Diğer Türk devleti de o zaman için, şimdiki Afganistan ve civar bölgelerde hâkimiyetini sürdüren Gazneliler (963–1186) idi. 8 Maverâünnehr ve Horasan’a hâkim olan üçüncü büyük devlet, Sâmânoğulları (819–1005) idi. Abbasî halifeliği ise artık ismen mevcut olup, dünyevî işlerde idare, Büveyhî Devleti’nin (932–1055) Irak’a hâkim kolunun elinde idi.

Yazıcı Oğlundaki Oğuz Boyları Listesi

Yazıcı Oğlundaki Oğuz Boyları Listesi

II. Murad dönemi Osmanlı tarihçilerinden Yazıcıoğlu Ali’nin Tevârih-i Âl-i Selçuk adlı eserine göre hazırlanmış Oğuz Boyları ve Damgaları

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz