XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti’nin Durumu

XIX. yüzyıl Osmanlı Devleti açısından birçok değişimin yaşandığı bir yüzyıldır. Siyasi sınırlar,
yönetim anlayışı, demografik yapı, kültürel hayat, teknolojik gelişmeler değişimin yaşandığı belli başlı
alanlardır. XIX. yüzyılda başlayan bu değişimin etkisi XX. yüzyılın ilk yıllarında da görülmektedir. Bu
etkiler sonucunda yaşanan olaylar devletin kaderini de belirlemiştir.

Mutlakiyet yönetiminden meşrutiyete geçilmiş ve padişahın yanında İttihat ve Terakki Fırkası da
yönetimde söz sahibi olmaya başlamıştır. Milliyetçilik akımının etkisiyle ayaklanan milletlerle uğraşan
yöneticiler, bir yandan da Avrupalı Devletlerin iç işlerine karışmalarını engellemeye çalışıyordu. Ancak
uygulanan politikalar sorunlara çözüm bulamıyordu. Osmanlı ekonomisi de çok kötü durumdaydı. Dış
borçların ödenmesi için Düyunuumumiye İdaresi kurulmuş ve alacaklı devletler Osmanlı Devleti gelir
kaynaklarına el koymuştu.

Osmanlı Devleti’nde iç karışıklıkların olduğu, savaşların devam ettiği bu dönemde sosyal yaşam da
değişiyordu. Kaybedilen topraklardan gelenler ve köyden kente göç edenlerle beraber şehirli nüfusu
artıyordu. Nüfus artışı ile beraber teknoloji de şehirleri ve yaşamı değiştiriyordu. Elektrik, otomobil,
tramvay, telefon ve telgraf kullanılmaya başlanıyordu.

Basın yayın organlarının sayısı çoğalıyordu. Eğitim alanında Avrupa örnek alınarak kız öğrencilerin
de eğitim alabildikleri yeni eğitim kurumları açılıyordu. Eğitimin yanında güzel sanatlar, mimari, resim,
müzik gibi alanlarda da Avrupa etkisi görülüyordu. Avrupalı ressamlar tarzında resimler yapılıyor,
mimaride Batı etkileri taşıyan eserler inşa ediliyordu. Yine Batı etkisiyle opera ve bale ülkeye girmeye
başlarken tiyatroda yeni oyunlar yazılıyor ve oynanıyordu.

Düyunuumumiye: Düyunuumumiye
İdaresi ülkeden çok büyük paralar
toplayarak devlet hazinesine büyük
zararlar verdi.

1909 – 1910 mali yılında idarenin kasasına
7.404.728 lira girdi. İdarenin bu
paradan hükûmete geri verdiği para
1.131.682 liraydı. Böylelikle ülkeden
çıkarılan para 6.273.046 liraydı. Aynı yıl
bütçenin gelir bölümü 25.078.962 liraydı.
Buna göre söz konusu yıl içinde bütçenin
% 24,3’ü hükûmetin elinden düyunuumumiye
idaresine geçmiş bulunuyordu.


A.D. Noviçev, Osmanlı İmparatorluğu’nun Yarı Sömürgeleşmesi, s.75, 92 (Düzenlenmiştir.) 

Bir cevap yazın