Tanzimat Sonrası Osmanlı Eğitimi

Klasik Dönem Osmanlı eğitim sisteminin yetersiz kalması eğitim alanında
yeni arayışlara neden olmuştur. Tanzimat Dönemi aydınları medresenin
dışında yeni eğitim düzeni kurmak için çalışmaya başladı.

Tanzimat Döneminde siyasi alanda olduğu gibi eğitim alanında da
“Osmanlıcılık” ilkesi hayata geçirilmeye çalışılmıştır. Yeni okullar açılarak
Müslüman ve gayrimüslim herkesin buralarda aydınlanıp Osmanlı vatandaşlığı
bilincine erişmesi hedeflenmiştir. Tanzimatçılar, rüştiye sayısını arttırarak
Osmanlı tebasını kaynaştırmayı; bir yandan da Batı’daki eğitim kurumlarının
benzerlerini açarak her alanda eleman ve uzman yetiştirmeyi amaçlamışlardır.
Tanzimat Dönemindeki bir diğer yenilik de “usûl-i cedid” (yeni usul,
yöntem)dir. Buna göre eğitim öğretimde
ders araç ve gereçleri konusunda
yenileşme, özellikle öğretmenlerin
geleneksel öğretim yöntemlerini bırakıp
yeni ve etkili öğretim yöntemlerini
uygulaması hedeflenmiştir.

Medrese dışındaki örgün eğitimde
ilk, orta ve yükseköğretim şeklinde bir
derecelemeye gidilmiş ve kapsamlı
düzenlemeler düşünülmüştür. 1856’da
bütün eğitim işleri “Maarif-i Umumiye
Nezareti”ne bağlandı. 1869’da çıkarılan
“Maarif-i Umumiye Nizamnamesi” ile o güne kadarki uygulamalar bir
sisteme bağlanmış, ayrıca XIX. yüzyılın sonuna kadar yapılacak işler için
planlar hazırlanmıştır. Bir eğitim meclisi kurularak ders kitaplarının yazımı,
öğretmenlerin tayini ve devletokullarının denetimi bu meclise verilmiştir.  

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir