Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

Sovyet Modeline Göre Ekonomik ve Sosyal Düzenin Kurulması

Komünist partilerin yönetime hâkim oldukları Doğu Avrupa ülkelerinde yapılan anayasalarla
ekonomik ve sosyal düzen Sovyet modeline göre kuruldu. Ayrıca SSCB, bu devletleri kontrolü altında
tutmakla beraber, bu devletler arasında dostluk, iş birliği ve saldırmazlık
anlaşmaları imzalanmasını
sağlayarak bir blok oluşturmuştur.

SSCB’nin Avrupa’da egemenlik kurmaya başlaması, ABD’yi tedbir almaya sevk etti. Amerika bu
nedenle 1947 Martında Truman Doktrini’ni ve 1947 Haziranında da Marshall Planı’nı uygulamaya
koydu. Truman Doktrini, Amerika’nın Sovyet tehdidine maruz kalan ülkeleri destekleme, Marshall
Planı
da hür Avrupa’yı ekonomik bakımdan kalkındırma ve güçlendirme amacını taşıyordu.

Amerika’nın bu yeni tutumu SSCB‘yi telaşlandırdı. SSCB, uydu ülkelerle Moskova arasındaki
bağları daha da güçlendirmek ve aynı zamanda da uluslararası ideolojik faaliyetleri bir merkezden idare
etmek için yeni tedbirlere başvurmaya karar verdi. Bu amaçla 1947 Eylül ayında Sovyet Rusya,
Yugoslavya, Bulgaristan, Romanya, Macaristan, Polonya, Çekoslovakya, Fransa ve İtalya komünist
partilerinin liderleri Polonya’da toplandı. Yayınladıkları bildiride 5 Ekim de “Cominform”un (Kominform)
kurulduğunu ilan ettiler.

25 Ocak 1949’da komünist ülkeler arasında ekonomik iş birliği ve dayanışma amacıyla “Comecon”
kuruldu. Bu teşkilatta kurucu üye olarak SSCB, Bulgaristan, Romanya, Macaristan, Polonya ve Çekoslovakya
gibi ülkeler yer almaktaydı. Kuruluşa daha sonra Arnavutluk, Demokratik Almanya, Moğolistan
ve Küba da katıldı.

1949’da kurulan NATO’nun askerî etkinliklerini artırması üzerine Doğu Blokunda kollektif savunma
ve iş birliği amacıyla 14 Mayıs 1955’te Varşova Paktı kuruldu. Paktın kurulmasında ilk imza atan ülkeler
Arnavutluk, Romanya, SSCB, Demokratik Almanya, Bulgaristan, Polonya, Çekoslovakya ve
Macaristan’dı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir