Türk Tarihi

Karahanlılar

Karahanlılar, Orta Asya’da kurulan ilk Müslüman Türk devletidir. Bu özeliğinden
dolayı Türk
tarihinde Karahanlıların özel bir yeri ve önemi vardır. Hâkaniye ve Ilig-Hanlar
şeklinde de isimlendirilen
Karahanlı Devleti, başta Karluklar olmak üzere Yağma, Çiğil ve Tuhsi gibi Türk boylarının desteğiyle
kuruldu. Karluk yabgusu, bağlı bulunduğu Uygur Hakanlığı’nın 840 yılında Kırgızlar tarafından
yıkılması üzerine bağımsızlığını ilan etti. Kendisini Türk hakanlarının mirasçısı sayan yabgu,
“karahan” unvanını aldı.

Karahanlılar Devleti İslam öncesi Türk devletlerinde görülen ikili yönetim anlayışını devam ettirdi.
Karahanlıların ilk hükümdarı olarak bilinen Bilge Kül Kadır Han, Maveraünnehir’deki
Samanoğulları
Devleti ile mücadelelerde bulundu. Kadir Han 893’te başkenti Kaşgar’a nakletti. Bu dönemde yeğeni
Satuk Buğra Han Müslümanlarla temas kurmuş ve İslam dinini kabul etmiştir. Müslüman olduktan
sonra Abdulkerim adını alan Satuk Buğra Han, amcasından sonra tahta geçince
İslamiyeti resmî din
olarak kabul etti (920). Satuk Buğra Han Müslüman olduktan sonra İslamiyetin Türkler arasında
yayılması için çalıştı.

Karahanlı Hükümdarı Ebu Nasr Ahmed zamanında,
kardeşi Ilig Nasr tarafından Gaznelilerle birlikte
Samanoğulları Devleti’ne son verildi (999). Ebu Nasr
Ahmed, Abbasi halifesi tarafından İslam hükümdarı
olarak tanınan ilk Karahanlı hanı oldu. Karahanlı Devleti’nin
sınırları Balasagun, Özkent ve Tarım Havzası’nın batı kısmı ile Karakurum
dağları dolaylarına
kadar genişledi. Güneyde Gazneliler ile komşu oldular ve sık sık çatıştılar. Ancak hanedan arasında
çıkan anlaşmazlıklar neticesinde devlet Doğu ve Batı olmak üzere ikiye ayrıldı (1042). Doğu
Karahanlıların başında Tamgaç Buğra Han; Batı Karahanlıların başında ise Ahmet Arslan Han
bulunmuştur.

Doğu Karahanlı Devleti’nin sınırları Kaşgar, Fergana, Balkaş Gölü civarına kadar uzanmıştı. En
önemli şehirleri Balasagun, Talas ve Kaşgar şehirleri idi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir