Uygarlığın Doğuşu

Frigyalılar (Frigler) MÖ. 800 – MÖ. 676

Frigler, ilk siyasi birliklerini MÖ 750’li yıllarda kurmuşlardır. Friglerin bilinen ilk kralı Gordios’tur. Ülkenin başkenti Gordion, adını Kral Gordios’tan almıştır.

MÖ 700 yılına doğru, Kafkaslar üzerinden Doğu Anadolu’ya giren Kimmerlerin saldırıları sonucunda Frig ülkesi tamamen tahrip olmuştur. Bu nedenle batıya çekilen Frigler, önce Lidyalıların, daha sonra da Perslerin egemenliğine girmişlerdir.

Frigler çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşmışlar, tarımı korumak ve geliştirmek için özel kanunlar ve kurallar koymuşlardır. Yapılan kanunlarda tarımla ilgili ağır cezalar öngörülmüştür. Bu kanunlara göre, öküz kesenin ya da saban kıranın cezası ölümdür.

Friglerin yazı sistemi ve dilleri tam olarak çözülememiştir. Ancak Frig dilinin Hint-Avrupa kökenli olduğu tahmin edilmektedir. Frig edebiyatı hakkında fazla bir bilgi yoktur. Fakat ilk hayvan hikâyelerinin (fabl) kaynağı olarak kabul edilmişlerdir.

Frigler, Lidyalılar, Urartular
Frigler, Lidyalılar, Urartular

Frig sanatının ve mimarisinin en önemli örnekleri Gordion ve Midas şehirlerindeki kayalar içine oyulmuş sığınaklardır. Frigler, evlerini dikdörtgen biçiminde yapmışlar, temellerinde taş, üst kısımlarında kerpiç kullanmışlardır. Üzerlerinde hayvan figürleri olan çanak, çömlekler yapmışlardır. Maden işçiliğinde, ağaç oymacılığında, nakış işlemeciliğinde, dokumacılıkta ileri gitmişlerdir.

Frigyalılar (Frigler) MÖ. 800 – MÖ. 676

Frig, iç-Batı Anadolu’nun M.Ö. 1000 yıllarındaki adıdır. Frigyalılar, Orta Anadolu’da  (Sakarya nehri çevresinde) MÖ. 800 yıllarında devlet kurdular. Başşehirleri Gordion’du. Friglerin en önemli kralı Midas’tır. Onun zamanında bütün Anadolu’ya egemen oldular. MÖ.676’da Kafkaslardan Anadolu’ya giren Kimmerler tarafından yıkıldı.

Krallıkla yönetilen Frigler, askerliğe önem vermediklerinden düzenli ve güçlü bir orduya sahip değildi. Sadece sarayı ve kralı koruyan bir ordusu bulunuyordu.

Friglerin önemli özellikleri şunlardır:

  • Frigler ziraatçı bir kavim oldukları için dini inanışlarında tarımın etkisi görülür. Örneğin Friglerin en büyük tanrıları toprak ve bereket tanrıçası Kibele’dir. Frigyalılar dini
    konularda Hititlerin etkisinde kalmışlardır.
  • Frigler tarım ve hayvancılık faaliyetlerini korumak amacıyla sert kanunlar yapmışlardır. Örneğin, öküz öldürenler ve saban kıranlar ölümle cezalandırılmıştır. Bu durum, yaşam şartlarının toplumların hukuk kuralları üzerinde etkili olduğunu gösterir.
  • Friglerde hayvancılık faaliyetlerinin bir sonucu olarak dokumacılık gelişmiş, Tapates ismi verilen halı ve kilimleri meşhur olmuştur.
  • Frigler önemli ticaret yollarının kavşağında yer almıştır. Bu durum Friglerin ticari alanda ilerlemesini sağlamıştır. Batı Anadolu’da, Ege adalarında ve Yunanistan’da birçok Frig eserine rastlanması, Batı dünyası ile geniş çaplı ticaret yaptığını gösterir.
  • Dilleri Hint – Avrupa grubundan olan Frigler, Fenike alfabesini kullanmışlardır. Hayvan hikâyeleri anlatım geleneği (fabl) ilk kez Friglerde görülmüştür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir