Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

Ekonomik Kriz Öncesi Dünya

1929 Dünya Ekonomik Krizi, 1929’da başlamış, 1930’lu yıllar
boyunca devam etmiş, Kuzey Amerika ve Avrupa’yı merkez
almasına rağmen, dünyanın özellikle de sanayileşmiş
ülkelerinde yıkıcı etkiler meydana getirmiştir.

I. Dünya Savaşı, özellikle Avrupa dışında üretim kapasitesinin
olağanüstü artmasına sebep olmuş, sanayi ülkeleri ihraç ettiği
ürünlerle büyük kârlar sağlamıştı. Bununla beraber 1920’lerde
tarımsal üretimdeki artış, tarım ürünleri fiyatlarının düşmesine
neden olmuştu. Tarım ülkeleri ekonomik büyümeden yeterince
faydalanamamıştı.

Amerika’da I. Dünya Savaşı’nın getirdiği zorluklar karşısında küçük şirketler birleşerek
savaş
sonrasında tekeller oluşturmuşlardı. Öyle ki 1929 yılına gelindiğinde Amerikan ekonomisinin % 50’si
üzerinde söz sahibi olan holding sayısı 200 kadardı. Bu da tek bir holdingin bile iflasının ekonomiyi
sarsmaya yeteceğini gösteriyordu.

Bu dönemde Amerikan banka ve şirketlerinin çalışma esaslarını düzenleyen yasalar yetersizdi.
Hissedar yatırımcıların bilgilendirilmesinde ve denetlemede görülen eksiklikler Amerikan ekonomisinin
olumsuz özelliklerindendi.

Amerika, 1924-29 yılları arasında gerçekleştirdiği ihracat fazlası ile dünyanın kredi veren ülkesi
konumuna geldi. Bu esnada ülkede otomobil, yapı, elektrik gibi yeni endüstriler gelişmeye başladı. Yeni
gelişen endüstrilere talebin fazla olması borsanın spekülatif (yapay) olarak aşırı yükselmesine neden
oluyordu. Amerika’nın verdiği kredileri geri alamaması zamanla Amerikan ekonomisini zorda bırakmıştı.
Aynı dönemde İngiltere’de para birimi pound (paund)ın aşırı değer kazanması, ihracatta düşüşe ve
ekonominin iyice bozulmasına yol açmıştı. Almanya ise savaş tazminatlarını ödemek için karşılıksız
para basmış, bu da ülkede hiperenflasyona (aşırı enflasyon) sebep olmuştu.

Dönemin Amerikan ekonomi yönetiminin, krizle ilgili gerekli kararları yerinde ve zamanında
almaması
krizin büyümesinde etkili olmuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir