Babıali’nin Oluşumu

XVIII. yüzyılda ise Divanıhümayun toplantıları üç ayda bir yapılmaya başlanarak eski önemini kaybetti. Kubbealtı vezirliği ve Divanıhümayun sistemi kaldırıldı. Divan toplantıları veziriazamın ikindi divanlarında yapılmaya başlandı. Kubbealtı vezirleri yerine vekiller heyeti oluşturuldu. Divanıhümayun sisteminin kaldırılması ile divan toplantıları veziriazamların ve şeyhülislamların oturduğu konaklarda yapılmaya başlandı. Veziriazam konakları Babıali (yüksek kapı) adını alarak devlet yönetiminin merkezi hâline geldi.

Babıali’nin devletin yönetim merkezi hâline gelmesiyle birlikte Divanıhümayunda bulunan defterdar ve nişancı kalemleri Babıali’ye nakledildiler. Böylece devlet yönetiminde etkili hâle gelen kalemiye sınıfı Hademei Babıali (Babıali çalışanları) adını alarak Osmanlı Devleti’nin bürokrasisini oluşturdular.

Babıali’deki divan toplantıları; yapılacak olan toplantının konusuna göre, veziriazamın başkanlığında ve ihtiyaç duyduğu zamanda, şeyhülislam, yeniçeri ağası, kadıasker, devletin dış işleri ile ilgilenen reisulküttab, defterdar, nişancı ve İstanbul kadısının katılımıyla yapılırdı. II.Mahmut döneminde divan toplantıları haftanın bir günü şeyhülislam konağında, diğer günü ise veziriazam konağında olmak üzere haftada iki kere toplanacak şekilde düzenlendi. XIX. yüzyılda Babıali’nin yapısında değişikliğe gidilerek veziriazamlık başvekâlet’e dönüştürüldü. Babıali’de Hariciye, Mülkiye ve Maliye nazırlığı gibi nazırlıklar kurularak günümüz bakanlar kurulunun temelleri atılmış oldu.

Bir cevap yazın