Türk Tarihi

Anav Kültürü (MÖ. 4000-1000)

Türkitan’da en eski medeniyet merkezlerinden biri de Batı Türkistan’da Aşkabad yakınlarında bulunan Anav bölgesidir.

Anav’da yapılan kazılarda oldukça gelişmiş yerleşik bir kültüre rastlanmıştır. Anav kültürünün insanı, güneşte kurutulmuş tuğlalardan yapılan evlerde oturuyor; koyun, sığır gibi hayvanları besliyor; çiftçilik yapıyordu.

Aynı yerleşik kültürün bir benzeri de Namazgâhtepe’de ortaya çıkarılmıştır. MÖ. 2500 yıllarına kadar geriye giden bu kültürün insanı, arpayı ve buğdayı dibeklerde öğütmesini ve bakırdan süs eşyası yapması biliyordu. Kalıntılardan koyunların yünlerinden de istifade edildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Anav insanının Mezopotamya ve Hindistan istikametinde yayılarak, Sümer ve Mohenja-daro kültürlerini yarattıkları tahmin olunmaktadır.

Bütün bunlar, anayurtta kurulan ilk Türk medeniyetlerinden Anav kültürü dışındakilerin belli bir bölgede ortaya çıkmış olduğunu, gelişmelerini de o bölge sınırları içerisinde tamamladığını göstermektedir. Halbuki, Anav kültürü, diğer kültürlerden çok daha farklı bir yapı arz etmektedir.

Her şeyden önce bu kültür, MÖ. 4000 yıllarından MÖ. 1000 yıllarına kadar uzanan üç bin yıllık bir süreye sahiptir. Bu kültürün insanı, diğer kültürlerden farklı olarak, hem yerleşik hayatı hem de hayvancılığı yani konar-göçer hayatı birlikte yürütebilmiştir. Fakat her şeyden önemlisi, Anav kültürü, ortaya çıktığı bölgeyle sınırlı kalmamış, Orta doğudan Çin’e, Hindistan’a kadar yayılmıştır.

Örneğin Mezopotamya’daki Sümer kültürü ile Hindistan ve Pakistan’daki Harappa, Mohenja-daro kültürleri ve Çin’deki Yang-Shao kültürlerinin temeli de Anav kültürüne dayanmaktadır. Bir başka deyişle bu kültürleri yaratanlar, Türkitan kökenli Anav kültürünün Mezopotamya, Hindistan, Pakistan ve Çin’deki temsilcileridirler.

Kaynak: İslam Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü – Yrd.Doç.Dr.Yaşar BEDİRHAN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir