| TANITIM | Tarih Bilimi / Tarih Yazıcılığı / Türklerde Tarih Yazıcılığı

Ahmet Cevdet PasaOsmanlılar Döneminde Tarih Yazıcılığı

Osmanlı Devleti'nde tarih yazıcılığı, devlet politikası doğrultusunda yöneticilerin hayatları, başarıları, siyasi ve askerî olayların anlatılması şeklinde bir gelişme göstermiştir. Osmanlı tarih yazıcılığındaki temel amaç, devletin başarılarının gelecek nesillere aktarılmasıdır. Bununla birlikte devletin uygulamalarına yönelik, sonradan ortaya çıkabilecek iddia ve taleplere karşı bir kanıt oluşturmaktır.

Osmanlı Devleti XVIII. yüzyılda, idari, siyasi ve toplumsal alanlarda olduğu gibi tarih felsefesi ve yazıcılığı konusunda da Avrupa'dan etkilenmiştir. Bunun sonucunda Osmanlı tarih yazıcılığının en önemli unsurlarından biri olan vakanüvislik, XVIII. yüzyılın başlarından itibaren ön plana çıkmıştır. Osmanlı merkez teşkilatında devlet tarihçisi olan vakanüvisler, kendilerinden önce yazılan olayları derlemişler ve görevli bulundukları dönemin olaylarını kaydetmişlerdir. Osmanlı Devleti'nde vakanüvislerden önce olayların kaydını "şehnameci" adı verilen görevliler tutmuştur.

İlk vakanüvis Halepli Mustafa Naima Efendi'dir. Naima Efendi, tarihin sadece olaylar dizisinden ibaret olmadığını belirterek belgelerin dışında sosyolojik yorumlara yer verilmesini savunan bir tarihçilik anlayışını benimsemiştir.

Vakanüvislerin eserleri dışında Hoca Sadeddin Efendi, Aşık Paşazade, Oruç Bey, Behişti, Peçevî, Selanikî ve önemli bir devlet adamı olan Ahmet Cevdet Paşa da tarih alanında eserler yazmıştır.

Cumhuriyet Döneminde Tarih Yazıcılığı

Cumhuriyet Döneminde yeni tarih anlayışının ortaya çıkmasında Atatürk'ün büyük rolü olmuştur. Atatürk'ün tarihe olan ilgisi okul yıllarına dayanır. Çanakkale Cephesi?nde üstlendiği görevleri içeren "Arıburnu Muharebeleri Raporu" adlı eserinin ilk kelimesi "tarih"tir. O, eserini gelecek kuşaklara doğru bilgi aktarmak için kaleme aldığını belirtmiştir.

Atatürk, yaptığı inkılapları halka ve Meclistekilere anlatmak için sık sık tarihin tanıklığına başvurmuş ve bu sayede muhaliflerini ikna etmiştir. Atatürk, Anadolu ve Türk tarihi ile ilgili gerçeklerin gün ışığına çıkarılmasına yardımcı olmak amacıyla şu sorulara cevap verilmesini istemiştir: Türkiye?nin en eski yerli halkları kimlerdir? Anadolu uygarlıkları nasıl ve kimler tarafından oluşturulmuştur? Türklerin dünya tarihindeki yeri nedir? Türklerin İslam tarihinde rolü ne olmuştur? I. Türk Tarih Kongresinde Türk tarihçileri Atatürk'ün çizdiği ana hatlar üzerinde çalışmalar yapmışlar ve kongrede yukarıdaki sorulara cevap aramışlardır. Bu çalışmalar sonucunda ortaya Türk tarih tezi çıkmıştır. Osmanlı tarih yazıcılığının mirası olan İslam merkezli tarih yorumlarına alternatif olarak 1930'larda ortaya çıkan bu tez, Türklerin dünya uygarlıklarının gelişiminde önemli bir yere sahip olduğunu kanıtlamayı amaçlamıştır.

Atatürk'ün 1931'de kurduğu Türk Tarihi Tetkik Cemiyetinin amacı Türk, İslam ve dünya tarihini incelemek ve elde edilen sonuçları her türlü yolla yaymaktır. Kurum bu amaçlarını gerçekleştirmek için anma törenleri, konferanslar, seminerler, kongreler düzenlemekte, kazılar yaptırmakta; Türk ve Türkiye tarihine ait kitaplar yayımlamaktadır.

-> YORUM YAP

Anahtar kelimeler: Türklerde+Tarih+Yazıcılığı, Tarih+Yazıcılığı, Türklerde+Tarih, Osmanlı+tarih+yazıcılığı, şehnameci, Halepli+Mustafa+Naima+Efendi, Ahmet+Cevdet+Paşa,

En Yeni Başlıklar:

İstanbul Pendik İlçesi Tarihi | Bursa Güvenlik Kamera Sistemleri | Bilimin Başlangıcı Antik Yunanistan | Akıncı | Akçe | Acemioğlan | Abdal | İslamiyetin Doğuşunda Dünyanın Durumu | Cumhuriyet Dönemi Sektörel Gelişmeler | Mustafa Kemal’in Sofya Zamanları | Mustafa Kemal’in İstanbul Zamanları | Mustafa Kemal’in Manastır Zamanları | Mustafa Kemal’in Selanik Zamanları | Kurtuluş Savaşı ve Mustafa Kemal | Birinci Dünya Savaşı ve Mustafa Kemal |

Tarih Bilimi / Bilimsel Tarih Bilgisi
http://www.tarihbilimi.gen.tr
Tarih platformu; tarihi gerçekleri ortaya çıkarmak ve tarih bilgisini paylaşmak amacı taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: tarih, tarih bilimi, uygarlık tarihi, tarih ve medeniyet, tarihi çağlar, tarihi olaylar, tarihi gerçekler


felsefe | biyoloji | coğrafya | bursa güvenlik kamera sistemleri