Tarih Bilimi Nedir

Tarih bilimi nedir sorusuna verilebilecek en iyi cevaplardan biri; geçmişte meydana gelen olaylarda insanların tutum ve davranışlarının incelendiği ve yorumlandığı bilim dalıdır. İnsanlar tarih bilimi ne olduğuna bir çok farklı cevap verebilirler. Çünkü geçmişten beri tarih biliminin çok farklı tanımları yapılmıştır. March Bloch, tarih bilimi nedir sorusuna; tarihi her şeyden önce değişmenin bilimi olarak görüyorum der. E.H. Carr’a ise; tarih bilimi nedir sorusuna; tarih bilimi nedenlerin incelenmesi demektir diye cevap veriyor. Ayrıca, tarih bilimini; geçmişteki insan davranışlarını inceleyen ve onların yorumunu yapan bir bilim dalı olarak da tanımlayabiliriz.

Tarih Biliminin Gelişimi

tarih-biliminin-nedir

Tarih Bilimi

Tarih anlatımının mitolojiden koparak bir bilim kimliği kazanması, eski Yunan’da Heredotos’la (M.Ö. 485 – M.Ö. 395) başlar. Heredotos’un, daha önceleri yapılan anlatımlardan farklı olarak tanrıların savaşlarından değil de Med savaşlarından, yani yakın zamanın araştırılıp doğrulanabilir olaylarından söz etmeye girişmesi bu başlangıcın ilk adımıdır. Heredotos, tanıklardan aktarılan bilgileri, bilimsel bir yorum getirerek sorguluyordu. Tarih yazarlığı aynı dönemde, kendi eserleriyle olmasa bile başka yazarların kitaplarından yaptıkları alıntılarla tanıdığımız Midilli Hellanikos’la birlikte yeni bir aşamaya geçildi. günümüze ulaşan ilk kronolojitablosunu Hellanikos hazırlamış, ayrıca bir Atina tarihi olan Attkis’le bilimsel çalışmanın yolunu açmıştı.

Heredotos’un eserlerinde hala izleri görülen mitolojik yaklaşımın son kalıntılarını silen ise Thukydides (M.Ö. 460 – M.Ö. 395) oldu. Tukidides’in anlatımında Peloponnesoslular ile Atinalıların savaşı, kişilere mal edilen hayali konuşmalara rağmen, bir bilimsel inceleme ve yöntem mode3li olarak değerini korumuştur. böylelikle tarih biliminin temeli kesin olarak atılmıştı.

Bunu bir gerileme dönemi izlemiş, ama Rönesans’ta araştırmacılık yeniden önem kazanarak git gide yetkinleşmiş ve nihayet XVIII. yüzyılda, bugün anladığımız biçimiyle tarih bilimi doğmuştur.

Tarih bilimi nedir sorusuna cevap bulabilmek için, Tarih bilimlerinin gelişmesine damgasını vuran bilginlerin; özellikle Çin’de Sima Qian (M.Ö. 145 – M.Ö. 86) ile Du Yu’nun (732 – 812), Arap-İslam dünyasında da Taberî (839 – 923), Cüveynî (1226 – 1283) ve İbni Haldun’un (1332 – 1406) adlarını anmak gerekir.

 

Kaynalogo-tarihbilimik: Tarih Dersleri Yardımcı Ders Kitabı (Yazar: Bülent Özer)

 

 

Tarih Bilimi nedir sorusuna cevap bulabilmek için aşağıdaki bağlantılara da göz atmanızı öneririz:

Tarih Bilimine Giriş

Tarih Biliminin Özellikleri

Tarih Biliminin Amacı ve Yararları

Tarih Biliminin Yöntemi